'Het gaat om ontroering, beleving en geraakt worden. Het geloof is geen verklaringsmodel.'

- Werner Pieterse
Mijn boekenAgenda

70 woorden op basis van schatten uit Bijbel en christelijke tradities verschijnen onregelmatig, maar altijd op de tweede dag van de week. Maandag, begin van de werkweek.

Nog geen vier weken en dan alweer kerst!

Vier zondagen tot het feest van geboorte en nieuw begin.
Iedere week steken we kaarsen aan
– een, twee, drie – tot ze alle vier branden –  want:
‘het licht schijnt in de duisternis
en het duister heeft het niet gegrepen’
zal het niet grijpen – toch?

Langzaam wijkt de nacht en 
‘All there can be is poetry, faith, hope and love’

(Martyn Percy in: Darkness yielding, Essex 2007/9, p. 13)

De oudste komiek van Nederland zingt al jaren hetzelfde lied:
‘Wees niet bang’ / je mag opnieuw beginnen’.
Hij schreef het ooit voor zijn dochter (als ik me goed herinner.)

Dit is het oude refrein van de engel.
Zijn eerste woord tot Maria, een meisje nog,
tot de herders die nacht in het veld,
en later, veel later bij het lege graf:

‘Wees niet bang’, er gaat iets nieuws beginnen.

(Lukas 1: 30/ 2:10/Marcus 16:6) /
Freek de Jonge. Meer over het gedicht van Freek de Jonge filmpje 1 of filmpje 2

Suikerzoete vetdampen waaien over het plein.
Ons thuis – onze nationale trots: altijd te kunnen vertrekken
– naar besneeuwde toppen of een eiland in de zon.
Natuurlijk je hebt het verdiend, hard voor gewerkt, het komt je toe!
Nu echt eens even helemaal etc. enz…

Met de laffe nasmaak van een bepoedersuikerde deegbol en rolkoffer
op weg naar de gate. Het daagt in het Oosten. Hou je ticket bij de hand.

Nog waken herders in de nacht
in het veld zwerven ze
ergens, langs de randen van de stad
bij snelwegen, buitenwijken,
onder viaducten, in voddententen
bij afvalhopen

Daar verschijnt de engel:
‘wees niet bang – grote blijdschap!
wonder van nieuw leven:
God als een kind geboren in de nacht’

De herders gaan op weg,
vinden het kind
en zien hoe de nacht
nooit meer hetzelfde zal zijn.

In ieder mens wordt de wereld opnieuw geboren. Een wonder, een belofte, een nieuw begin.

met Werner Pieterse & Nienke van der Heiden

70-woorden van inspiratie regelmatig in je mailbox ontvangen? Meld je aan.

Ja, Stuur mij inspiratie

* indicates required

Tijdens BV AMSTELVEEN: dé Talkshow van Amstelveen ben ik als stadsdominee de vaste columnist.

BV AMSTELVEEN vindt plaats op bijzondere momenten in Amstelveen, bijvoorbeeld tijdens de Nationale Vrouwendag of de week van de duurzaamheid. Spraakmakende Amstelveners geïnterviewd en ik sluit af met een column waarbij ik inspeel op het thema en de sprekers die mij zijn voorgegaan. 

Unter dem Bogen

Unter dem Bogen

Ooit, was de aarde op het nippertje aan de ondergang ontsnapt. De zondvloed had alles overstroomd, zo vertelt het oude verhaal van Genesis. Alleen Noach en zijn ark, hadden het gered. En toen het water was gezakt en Noach naar buiten kroop, de modder in - toen sprak...

Lees meer
Klein Gloria voor de cynicus

Klein Gloria voor de cynicus

Soms verlang ik naar de goede oude tijd - de dagen dat de cynicus nog een echte nar was. Een vrijpostige charlatan, een provocateur van onze zekerheid. Een profeet die onze vroomheid uitscheldt, een filosoof die ons denken bespot, een politicus die de macht negeert;...

Lees meer
Ieder verhaal begint met een ander

Ieder verhaal begint met een ander

Ieder verhaal begint met een ander. Een ontmoeting, een woord, een gebaar, een aanraking. Een ervaring die je stilzet, om taal vraagt. Ieder verhaal is een antwoord - niets begint met mij alleen.  Zo vertelt het oerverhaal van die twee in de tuin het al - u kent het...

Lees meer
Groen, groener, groenst – Amstelveen

Groen, groener, groenst – Amstelveen

Velp dacht ik eerst bij Rheden - aan de rand van de Veluwe, rustiek wandelgebied; of nee - Vledder, Dwingelo, Drente. Eindeloze veengebieden, bossen, hunebedden langs wandelpaden, fietstochten langs de kabbelende beek. Maar nee, hoe kon ik me vergissen -...

Lees meer
Duurzaamheid is eeuwenoud

Duurzaamheid is eeuwenoud

Mensen mensen wat een ideeën - wat een energie - Plannen, plannen, plannen! 'Een Deltaplan', 'Energietransitie is leuk en het is te doen' 'slimmer douchen (?)' Nee: 'minder spullen' tot wij hier in Amstelveen het duurzaamste eilandje zijn onder de rook van Schiphol....

Lees meer
In den beginne is het woord

In den beginne is het woord

In den beginne is het woord - als er een woord waar is in die oude Bijbel is het dat wel. Johannes, ergens rond het jaar 200. Nee, nee in den beginne is de relatie zegt Martin Buber de grote Joodse denker, 17 eeuwen later. Maar misschien is dat hetzelfde. Geen woord...

Lees meer

Laatste berichten

Dit is Amstelveen

Dit is Amstelveen

Theatercollege van Marcel van Roosmalen, Roelof de Vries en Jan Dirk van der Burg Hoe (on)Nederlands is Amstelveen Wie is de Nederlander? Bestaat er zoiets als dé Nederlandse volksaard? En zo ja, waaruit bestaat die dan? En wat zijn onze volkomen- en onvolkomenheden?...

Lees meer
Leeskring ‘Waar ik je zoek’

Leeskring ‘Waar ik je zoek’

Afgelopen jaar verscheen het tweede boek van Werner Pieterse: Waar ik je zoek (zie ook verder op deze website). Verhalen van zwervers, koningen, moeder en kind. De grootste bijbelverhalen met beelden en korte toelichtingen staan hierin verteld. Alles begint in een...

Lees meer
Kom, mijn liefste! – Song of Solomon

Kom, mijn liefste! – Song of Solomon

Het koor Alegría laat op zondagmiddag 24 februari het vierstemmige Song of Solomon klinken in de Paaskerk. Dit is een muziekstuk op basis van teksten uit het Bijbelboek Hooglied. Nico Ph. Hovius maakte een compositie waarin de liefde tot volle bloei komt. Met...

Lees meer

Waar ik je zoek

Werner Pieterse

Alles begint in een tuin. Twee mensen en God – waar ben je? Op harde grond roept God zijn mensen om op weg te gaan. Met de groep zwervers trekt hij de woestijn door, op zoek naar nieuw land. Daar bevechten warlords en koningen hun vijanden, en elkaar, bouwen paleizen en tempels. God blijft zoeken, roepen. Een moeder, een kind, nieuw begin. Steeds weer.

Dit zijn de verhalen die diep in ons geworteld zijn – overal keren ze terug: in de kunst, in film, in poëzie. In ‘Waar ik je zoek’ vertelt Werner Pieterse het grote verhaal van God en mens opnieuw; twaalf verhalen woord voor woord, om langzaam te lezen, met beelden voor wie de woorden wil zien.

Leesfragment
In het begin schept God de hemel en de aarde. De aarde nu is woest en leeg; duisternis ligt over de afgrond en de geest van God zweeft over de wateren. God zegt: ‘Daar zij licht!’ en er is licht. God ziet het licht: het is goed. God maakt scheiding tussen het licht en de duisternis. God noemt het licht ‘dag’, en de duisternis noemt hij ‘nacht’. Dan is het avond geweest en het is morgen geweest: de eerste dag.

God zegt: ‘Laat er een uitspansel zijn.’ En God maakt een uitspansel dat water van water scheidt en noemt het uitspansel: ‘hemel.’ Avond, ochtend; dag twee. God zegt: ‘Laat het water zich verzamelen op één plek en laat het droge zich zien.’ God noemt het droge: ‘land’ en het verzamelde water: ‘zee’. God ziet dat het goed is. God zegt: ‘Het land geeft jong groen; vruchten, zaden op het land.’ En zo is het. God ziet dat het goed is. Avond, ochtend; dag drie. God zegt: ‘Laat zon, maan en sterren heersen over dag en nacht, om dagen, nachten, jaren te kennen.’ God ziet dat het goed is. Avond, ochtend; dag vier. God schept de zeemonsters, ‘Leviatan’, ‘Behomot’, en God maakt in het water, op de aarde en in de hemel vruchtbaar leven: zwemmend, kruipend, vliegend. God ziet dat het goed is. Avond, ochtend; dag vijf. God maakt de dieren op het land: vee, kruipend, wild, ieder naar zijn aard. God ziet dat het goed is. 

God zegt: ‘Laten we een mens maken, naar ons beeld, naar onze gelijkenis; dat zij heersen over de vissen van de zee; de vogels in de hemel; over het vee; over heel de aarde; over al het kruipend gedierte dat over de aarde kruipt.’ En God schept de mens naar zijn beeld; naar het beeld van God schept hij hem; man en vrouw schept hij hen. God zegent ze, en God zegt tot hen: ‘Wees vruchtbaar, en vermenigvuldig je; vervul de aarde en onderwerp haar, heers over de vissen van de zee; de vogels in de hemel; over het vee, over heel de aarde en over al het kruipend gedierte dat over de aarde kruipt.’

En God ziet alles wat hij gemaakt heeft. Zie: goed, meer dan goed is het. Avond, ochtend; dag zes. Dan voltooit God op dag zeven het werk dat hij heeft geschapen. God rust op dag zeven. God zegent en heiligt die dag. Sjabbat.

 

thuis
In zeven dagen wordt deze plaats gemaakt, je thuis ingericht. Als een jonge ouder in de eerste dagen van lang gehoopte zwangerschap richt God de kinderkamer in. In de donkere, nog lege kamer knipt hij het licht aan. De eerste stem over je leven echoot door de leegte, nog voor je er bent. ‘Licht!’ Hier, op deze plek zul jij veilig zijn. Onder dit dak, het tentdoek in de woestijn, het baldakijn boven je liefdesbed, het hemeltje boven je wieg. Het nachtlampje in de hoek, de sterren op het plafond. Jij hoeft niet bang te zijn in de nacht. ‘Overdag zal de zon me niet steken; de maan niet ’s nachts.’ Het mooiste behang, de knuffels: olifant, giraffe. Iedere ochtend brengt meer tijd en plaats voor jou, nieuw mens. Als een vrouw, een meisje nog, telt God de dagen van zwangerschap. Ik zal de monsters voor je temmen met de verhalen die ik vertel (Be-ho-moth! en je zult kraaien van plezier). Wie zul je zijn, wat zul je doen met al het goede dat voor jou klaarstaat? Met wie zul je spelen in de tuin die op je wacht?

Op dag zes ‘maakt God de dieren op het land, ieder naar zijn aard’, maar ‘de mens schept hij naar zijn beeld. Man en vrouw.’ Vanaf den beginne lijken we op elkaar. God en mens. Hoog intelligent dier?, erfelijk belast brein met voeten?, ‘broodkruimel op de rok van het universum’? Woorden die ver liggen van dit begin. Spreek goddelijk over de mens! Jíj enige, unieke bent het beeld. Spreek menselijk over God: weg met de godenbeelden, weg met het ideaal of geloof dat jou zal stukmaken. In de verhalen die volgen wordt Gods afkeer van dode beelden alleen maar groter. Niet alleen omdat God jaloers is als een geliefde, ‘ben ik te min?’ maar ook omdat hij ziet hoe beelden zijn geliefde schepsel kleineren, de vrijheid, de ruimte benemen om anders, eigen, uniek te zijn. Beelden laten je uiteindelijk altijd worden tot wie je niet bent. Dat later – nu staan we nog in de kraamkamer. ‘The mystery is among us.’ Een nieuw mens, uniek beeld van God in je armen. In jou ligt de schepping besloten. Hoe zouden we dat in één beeld kunnen vangen? Het kleinste, intiemste is het grootste. Het begin is even hoopvol als verontrustend. Want wat ligt er als beeld van God niet in onze macht? 

 

Het ‘begin van de wereld’ van Constantin Brancusi heeft als bijnaam het ei. Wie de voorstudies heeft gezien, ziet een kindergezicht, een kind in de baarmoeder. Beide eigenlijk. Het brons krijgt daarmee iets zachts, teders. De ontroering van het meest kwetsbare geboortemoment. Je zou het begin van de wereld op willen pakken en in je hand wegen, wiegen. De Roemeen Brancusi, oorlogskind, zwerft al vanaf vroege leeftijd. Via Craiova naar Parijs. Daar werkt hij met de grootste kunstenaars. In zijn werk zoekt hij naar de perfecte vorm, die ‘reikt naar oneindigheid’ schrijven commentaren. Zijn beroemdste werk staat in zijn geboorteplaats; Tirgu Jiu. 

[gedicht lezen: Herman de Coninck – Genesis]

Wat blijft

Werner Pieterse

Het landschap van het christelijk erfgoed ligt er desolaat bij. Dogma’s en godsbeelden zijn gesloopt, Kerken staan leeg. Wat blijft er over van de woorden en verhalen die zoveel generaties hebben geïnspireerd?
Wat zeggen ze nog nu het christendom op sterven na dood is?
Spreken ze voor alleen nog in veilige vrome enclaves
Zijn de verhalen nog tot leven te wekken?
Of is het te laat zelf voor een requiem?
In Wat blijft. God na de kaalslag creëert Werner Pieterse een hedendaagse context voor de christelijke belijdenis. Hij leest de twaalf artikelen van de geloofsbelijdenis als regels van een gedicht en legt er zijn eigen lees- en levensweg naast. Ook gebruikt hij het werk van filosofen, poëzie, films en onrtmoetingen op het Afrikaanse continent in zijn verhaal. De geloofsbelijdenis die de eeuwen door zoveel generaties troostten en inspireerden krijgt zo opnieuw betekenis.

Bekijk het leesfragment

Vanaf 2016 noem ik het werk als dominee buiten de muren van de kerk in navolging van collega’s in andere steden stadsdominee. Als stadsdominee is het mijn roeping om Bijbelverhalen en Christelijke tradities op onverwachte plekken en nieuwe manieren ten gehore te brengen en zo te verbinden met het leven van alle dag. Dat is ook het uitgangspunt van de boeken die ik schrijf. 

Sinds de eerste advent 2012 ben ik als predikant verbonden aan de Paaskerk Amstelveen. Als gemeentepredikant doe ik wat een predikant al sinds de reformatie doet: preken en voorgaan op zondagochtend en de grote feestdagen; met kinderen en volwassen Bijbelverhalen en Christelijke tradities onderzoeken; mensen begeleiden in persoonlijke geloofsvragen, vaak op bijzondere momenten in het leven; voorgaan in afscheidsdiensten.

Voordat ik in Amstelveen kwam wonen werkte ik van 2007 tot 2013 als dominee in het Zeeuwse Heinkenszand en van 1997 tot 2002 in Muiderberg; ‘de Kerk aan Zee’. De jaren daartussen gaf ik theologie aan het Presbyterian Theological Seminary in Kumba, Kameroen.

Ik ben getrouwd met Mariette. Samen hebben we vier jongens gekregen. Nu tussen de 9 en 20 jaar oud. Ik studeerde in Utrecht en Amsterdam, woonde een tijdje in Sofia en  groeide op in Middelburg. Ik ben geboren in 1970. Op 2 juni.